Perde Etek Payları ve Dikiş Payları Rehberi

Perde ölçüsü alırken en çok atlanan ancak en kritik adımlardan biri dikiş paylarını doğru hesaplamaktır. Dikiş payı, kumaşın kenarlarının katlanarak dikilmesi için eklenen fazlalıktır. Yanlış dikiş payı hesabı, perdenin kısa kalmasına veya orantısız görünmesine yol açar.

Dikiş Payı Nedir?

Dikiş payı, kumaşın ham kenarlarının iç tarafa katlanarak dikilmesiyle temiz bir kenar oluşturmak için bırakılan fazlalıktır. Perde dikiminde üç ana dikiş payı vardır:

1. Üst dikiş payı: Pile bandının veya askı mekanizmasının dikilmesi için
2. Alt dikiş payı (etek): Perdenin alt kenarının temiz görünmesi ve ağırlık vermesi için
3. Yan dikiş payı: Sağ ve sol kenarların temizlenmesi için

Üst Dikiş Payı (Pile Bandı Payı)

Üst dikiş payı, kullanılacak pile bandı veya askı türüne göre değişir:

• Kalem pile (standard büzgü) bandı: 7–8 cm en yaygın. Bant genişliği genellikle 7.5 cm'dir; 0.5–1 cm katlama payı eklenir.
• Kıvrım (dalga) bandı: 8–10 cm. Daha geniş bant kullanılır ve kumaş düzgün S kıvrımları oluşturur.
• Flamanca (goblet) pilesi: 12–15 cm. Pilelerin el ile şekillendirilmesi gerekir.
• Halkalı (ilmekli) dikim: 3–5 cm yeterli. Halkalar doğrudan kumaşa dikilir.
• Tavan ray sistemi: Bant genişliğine 1 cm ekleyin.

Alt Dikiş Payı (Etek)

Alt etek, perdenin en görünür kenarlarından biridir ve düzgün olması estetik açıdan kritiktir:

• Tül perde etekleri: 10–15 cm. Genellikle çift kat (5 cm + 5 cm) veya tek kat geniş (10 cm) yapılır. İnce tül kumaşlarda etek ağırlık vererek perdenin düzgün düşmesini sağlar.
• Fon perde etekleri: 12–15 cm. Çift kat etek (6 cm + 6 cm veya 7.5 cm + 7.5 cm) yaygın uygulamadır. Ağır kumaşlarda tek kat 12 cm yeterli olabilir.
• Kurşunlu etek: Bazı tül ve fon kumaşlarının alt kenarında fabrikada yerleştirilmiş kurşun bant bulunur. Bu durumda ek alt etek payı gerekmez veya minimumdur (2–3 cm).

Yan Dikiş Payı

Yan kenarlar için dikiş payı:

• Standart: Her kenar 3–5 cm. Kumaş katlanarak dikilerek temiz kenar oluşturulur.
• Overloklu: 2–3 cm yeterli. Overlock makinesi kenarı temizler, ardından dar katlama yapılır.
• Tül perdelerde: 3–4 cm yaygın. İnce kumaş olduğundan dar katlama tercih edilir.
• Fon perdelerde: 4–5 cm. Kalın kumaşta daha geniş katlama daha düzgün görünür.

İki panel (sağ+sol) olan bir perdede toplam 4 yan kenar vardır (her panelin 2 kenarı). Ancak iç kenarlar (ortada birleşen) bazen kesilmez bırakılır.

Çekme Payı

Çekme (büzülme) payı, kumaşın yıkama veya buharla temas sonrası kısalmasını telafi eder:

• %100 Polyester tül: %0–1 çekme. 1% pay yeterli.
• Pamuk karışımlı tül: %2–3. 2% pay önerilir.
• Polyester fon: %1–2. 2% pay güvenli.
• Pamuklu fon: %3–5. 3-4% pay önerilir.
• Keten: %4–6. 5% pay bırakın. İlk yıkama öncesi ütüsüz kullanın.
• Kadife: %2–3. Buharla çektirme sonrası ölçü alın.

Hesaplama Formülü

Kesim yüksekliği hesabı:

Kesim yüksekliği = (Boy ölçüsü + Üst pay + Alt pay) × (1 + Çekme payı/100)

Örnek: 250 cm boy + 8 cm üst + 12 cm alt = 270 cm. Çekme payı %2 ise: 270 × 1.02 = 275.4 cm → 276 cm olarak kesin.

Sık Yapılan Hatalar

• Alt etek payını unutmak veya çok dar bırakmak
• Çekme payını hiç hesaplamamak
• Pile bandı genişliğini bilmeden üst pay belirlemek
• Yan payları sadece bir kenar için hesaplamak (her iki kenar da pay ister)

Tüm dikiş paylarını dahil ederek hesaplama yapmak için hesaplayıcımızı kullanın.